Meclisi yok saydı

Fransa’da hükümetin, emeklilik yaşını 62’den 64’e çıkarmayı hedefleyen tartışmalı reforma ilişkin yasa tasarısını meclis oylamasına girmeden geçirme kararı sonrası haftalardır devam eden protestolar alevlendi. Cuma günü Paris, Marsilya, Bordo, Nantes ve Amiens başta olmak üzere birçok kentteki protestolarda göstericilerle polis arasında sert arbede yaşandı. Protestocular, gösteriler sırasında, yasa tasarısının oylanmadan Ulusal Meclis’ten geçirilmesi için hükümete yetki veren Fransa anayasasının 49. maddesini kullanan Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Başbakan Elisabeth Borne aleyhine sık sık slogan attı. Göstericiler arasında sendika üyeleri, gençler, sarı yelekliler ve aşırı solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) partisinin eski cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Melenchon dahil sol akım siyasetçiler yer aldı.

Çöp tepelerini ateşe verdiler

Fransa’nın başkenti Paris’te perşembe gecesi başlayan gösterilerde eylemcilerin ateşe verdiği çöp yığınları yollara saçıldı. Grevler nedeniyle kentte oluşan binlerce tonluk çöp yığınının halk sağlığını tehdit ettiği Fransız başkentinde, Concorde Meydanı’nda polis ile göstericilerin karşı karşıya gelmesinin ardından göstericiler ara sokaklara dağılarak yollarda biriken çöpleri ateşe verdi. Paris sokaklarındaki hasarın boyutu günün aydınlanmasıyla ortaya çıktı. Günlerdir çöp yığınları ve ağır koku ile gündemden düşmeyen Paris’te göstericilerin yaktığı konteyner ve çöpler, yollara saçıldı. Biriken çöp 10 bin tonu aştı.

Fransızlar istifa istiyor

Reformunu meclis oylaması olmadan geçirilmesinin ardından düzenlenen ankette katılımcıların yüzde 71’i hükümetin istifasını istediğini belirtti. Oylama sonrası ABD’li bir araştırma kuruluşu tarafından yapılan ankette, yüzde 49’u Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un partisinin taraftarı olmak üzere katılımcıların yüzde 82’si, anayasanın söz konusu maddesinin tartışmalı reformu kabul ettirmek için kullanılmasının “kötü bir şey” olduğunu belirtti. Ankette muhalefetin gensoru önergesini masaya yatırması durumunda Fransızların yüzde 71’inin bunun kabul edilmesini ve hükümetin istifasını istediği ortaya çıktı. Diğer yandan reforma ilişkin yasa tasarısı kabul edilse bile katılımcıların yüzde 65’i, buna karşı kitlesel gösteri ve grevlerin sürdürülmesinden yana görüş beyan etti.

Başbakandan azınlık itirafı

Karar sonrası konuşan Borne, azınlık oldukları için yasa tasarısını meclise getirmeden geçirdiklerini itiraf etti. Son ana kadar tasarı için mecliste yeterli çoğunluğu bir araya toplamak için ellerinden geleni yaptıklarını ifade eden Borne, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve kendisinin bu reform için aslında mecliste oylamaya gitmeyi istediklerini belirtti. Borne, tasarının ilk haliyle sabah Senato tarafından onaylanan nihai hali arasında fark olduğuna dikkati çekti. Konuşması sırasında meclisteki muhalefet sıralarından yuhalamalar hakkında da konuşan Borne, “Öfkeli değildim. Şoke oldum” şeklinde konuştu.

Milletvekilleri korumaya alındı

İçişleri Bakanı Gerald Darmanin ise Fransız Radyosu RTL’de, ülke çapındaki gösterilerde 310 kişi gözaltına alındığını açıkladı. Darmanin, “Muhalefet etmek meşru, gösteriler meşru ama kargaşa değil” şeklinde konuştu ve kentteki önemli kurumlara yönelik güvenliği artıracaklarını söyledi. Darmanin, eylemcilerin tepki gösterdiği Fransız milletvekillerine koruma amaçlı güvenlik önlemlerinin artırılacağını kaydetti. Bourgogne-Franche-Comte Valiliği ise bölgedeki tahribatlar nedeniyle devlet adına suç duyurusunda bulunulacağını belirtti.

Muhalefet gensoru verdi

Macron’un kullandığı yetki karşısında gensoru hakkı olan muhalefet de bu hakkını kullandı. Meclis’e iki ayrı gensoru önergesi verildi. Bunlardan birisi dört sol parti ve bir merkez partinin imzasıyla, diğeri ise aşırı sağcı lider Marine Le Pen’in partisi tarafından verildi. Ancak iki gensorunun da Meclis’te kabulü beklenmiyor.

ANAYASA YETKİ VERİYOR

Fransa Anayası’nın 49. maddesinin 3. fıkrası, yasa tasarısının oylanmadan Ulusal Meclis’ten geçirilmesi için hükümete yetki veriyor ve buna karşı muhalefetin gensoru önergesi sunmasına olanak sağlıyor. Gensoru önergesi, Meclis’teki milletvekillerinin çoğunluğunun desteğini alırsa hükümet düşüyor. Önerge, Meclis’te çoğunluk tarafından desteklenmediğinde ise yasa tasarısı, mecliste oylanmadan geçmiş sayılıyor ve Senato’nun önüne geliyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir